Fuat Sezgin’in Hayatı

Bitlis'te 24 Ekim 1924'te dünyaya gelen Fuat Sezgin, Erzurum'da ortaokulu ve liseyi bitirip 1943'te İstanbul'a geldi. İstanbul Üniversitesi Şarkiyat Araştırmaları Enstitüsü'nde alanında en tanınmış uzmanlardan Alman şarkiyatçı Helmut Ritter'in öğrencisi olan Sezgin, Ritter'in tavsiyesi üzerine İslam bilimlerine yöneldi.

Sezgin, 1951'de İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'ni bitirdikten sonra, Arap Dili ve Edebiyatı üzerinde doktora yaptı.

"Buhari'nin Kaynakları" konulu doktora tezini tamamlayan Sezgin, 1954'te doçent oldu. Sezgin, bu çalışmasıyla hadis kaynağı olarak İslam kültüründe önemli bir yere sahip olan Buhari'nin, bilinenin aksine sözlü kaynaklara değil yazılı kaynaklara dayandığı tezini ortaya attı.

Fuat Sezgin'in, "Buhari'nin Kaynakları Hakkında Araştırmalar" adındaki takdim tezi 1956'da yayımlandı.

 

Sezgin, Türkiye'de 1960'ta askeri darbenin iktidara getirdiği hükümet tarafından hazırlanan ve 147 akademisyenin üniversitelerden men edildiği listede kendi adının da bulunması üzerine Türkiye'den ayrılarak Frankfurt Üniversitesi'nde çalışmalarına devam etti.

 

Cabir ibn Hayyan konusunda 1965'te yazdığı ikinci doktora tezini Frankfurt Üniversitesi Institut für Geschichte der Naturwissenschaften'a sunan ve bir yıl sonra profesör unvanını kazanan Sezgin, aynı yıl kendisi gibi şarkiyatçi olan Ursula Sezgin ile evlendi. Sezgin'in kızı Hilal, 1970'te dünyaya geldi.

 

İnsanlık tarihinin başlangıcından bugüne kadar sahasında yazılan en kapsamlı eser olan Arap-İslam Bilim Tarihi'nin ilk cildini, 1967'de tamamlayan Sezgin, 17 ciltten oluşan eserin 18. cildini yazıyordu.

 

Sezgin, Süryanice, İbranice, Latince, Arapça ve Almanca da dahil 27 dili çok iyi derecede biliyordu.

 

İstanbul İslam Bilim ve Teknoloji Müzesi'nin faaliyetlerini desteklemek amacıyla 2010'da Prof. Dr. Fuat Sezgin İslam Bilim Tarihi Araştırmaları Vakfı kuruldu.

 

Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi bünyesinde kurulan Prof. Dr. Fuat Sezgin İslam Bilim Tarihi Enstitüsü ise 2013 yılında faaliyetlerine başladı.

 

Uluslararası çeşitli akademilerin üyesi de olan Prof. Dr. Fuat Sezgin, yaşamı boyunca Kahire Arap Dili Akademisi, Şam Arap Dili Akademisi, Fas Rabat Kraliyet Akademisi, Bağdat Arap Dili Akademisi, Türkiye Bilimler Akademisi şeref üyeliği de dahil olmak üzere çok sayıda önemli ödül ve nişana layık görüldü.

 

Fuat Sezgin ayrıca Erzurum Atatürk Üniversitesi, Isparta Süleyman Demirel Üniversitesi, Kayseri Erciyes Üniversitesi ve İstanbul Üniversitesi tarafından Sezgin'e fahri doktora unvanı verildi. Ayrıca Frankfurt am Main Goethe Plaketi, Almanya Birinci Derece Federal Hizmet Madalyası, Almanya Üstün Hizmet Madalyası, İran İslami Bilimler Kitap Ödülü, Hessen Kültür Ödülü ve Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü sahibidir.

 

Prof. Dr. Fuat Sezgin'in öncülüğünde kurulan İstanbul İslam Bilim ve Teknoloji Tarihi Müzesi de üstün nitelikli eser ve ortaya konan özgün çalışmalardan dolayı kurum statüsünde Kültür ve Turizm Bakanlığı 2016 Özel Ödülü'ne layık görüldü.

 

30 Haziran 2018'de tedavi gördüğü hastanede 94 yaşında hayatını kaybetti.

 

 

ESERLERİ

Prof. Dr. Fuat Sezgin´in dünyaca ünlü başeseri Arap-İslam Bilimleri Tarihi (Geschichte des Arabischen Schrifttums), İstanbul Üniversitesi´yle işbirliği içinde 17 kişilik bir çeviri ekibi tarafından Türkçeye tercüme ediliyor. İlk cildi 1967 yılında yayınlanan eser, ciltlerine göre şu konuları içermektedir:

I. CİLT: KUR’AN BİLİMLERİ, HADİS, TARİH, FIKIH, TASAVVUF

II. CİLT: ŞİİR

III. CİLT: TIP, ECZACILIK, ZOOLOJİ, VETERİNERLİK

IV. CİLT: SİMYA, KİMYA, BOTANİK, TARIM 

V. CİLT: MATEMATİK

VI. CİLT: ASTRONOMİ

VII. CİLT: ASTROLOJİ, METEOROLOJİ ve İLGİLİ ALANLAR

VIII. CİLT: SÖZLÜKÇÜLÜK

IX. CİLT: GRAMER

 X. CİLT: İSLAM’DA MATEMATİKSEL COĞRAFYA VE HARİTACILIK VE BATI’DAKİ DEVAMI – 1.

XI. CİLT: İSLAM’DA MATEMATİKSEL COĞRAFYA VE HARİTACILIK VE BATI’DAKİ DEVAMI – 2. BÖLÜM

XII. CİLT: İSLAM’DA MATEMATİKSEL COĞRAFYA VE HARİTACILIK VE BATI’DAKİ DEVAMI – HARİTALAR CİLDİ

XIII. CİLT: İSLAM’DA MATEMATİKSEL COĞRAFYA VE HARİTACILIK VE BATI’DA DEVAMI – YAZARLAR

XIV. CİLT: BEŞERİ COĞRAFYA 1. BÖLÜM: GENEL VE ÜLKELER COĞRAFYASI, ŞEHİR VE BÖLGE COĞRAFYASI

XV. CİLT: BEŞERİ COĞRAFYA 2. BÖLÜM: TOPOĞRAFYA, COĞRAFYA SÖZLÜKLERİ, KOZMOLOJİ, SEYAHATNAMELER

XVI. CİLT: EDEBİYAT LİTERATÜRÜ 1. BÖLÜM: ŞİİR, HİTABET VE EDEBİYAT TEORİSİ, ŞİİR KİTAPLARI, ANTOLOJİLER, NESİR

XVII. CİLT: EDEBİYAT LİTERATÜRÜ 2. BÖLÜM: ‘‘EDEB’’ VE EĞİTİM LİTERATÜRÜ

İslamda Bilim ve Teknik 1-5

İslam Uygarlığında Astronomi Coğrafya Denizcilik

İslam Uygarlığında Mimari,Fizik, Geometri,Kimya,Tıp

Katip Çelebinin EsasKitab-ı Cihannuması ve CoğrafyaTarihindeki Yeri

Amerika Kıtasının Müslüman Denizciler Tarafından Kolomb Öncesi Keşfi  ve Piri Reis

Tanınmayan Büyük Çağ: İslam Blim ce Teknoloji Tarihinden

1984 Yılından 2011 Yılına kadar Arap-İslam BilimleriTarihi EnstitüsüYayınlarına Yazılan Önsözler

Buhari’nin Kaynakları 

Bilim Tarih Sohbetleri

İslam Bilimler Tarihi Üzerine Konferanslar

İstanbul İslam Bilim ve Teknoloji Tarihi Müzesi :Toplu Bir Bakış

 

Çalışmaları

1982 yılında Frankfurt Goethe Üniversitesi’ne bağlı Arap-İslam Bilimler Tarihi Enstitüsü’nü kurmuştur.

 1983’te Frankfurt’ta 800’den fazla objenin sergilendiği Arap-İslam Bilimler Tarihi Enstitüsü Müzesi’ni kurmuştur.

 45 bin ciltlik kitap, 10.000’e yakın mikrofilm arşiviyle bilimler tarihi sahasında dünyada tek olma özelliğine sahip koleksiyon bir kütüphaneyi kendi imkânlarıyla kurmuştur.

 2008 yılında İstanbul İslam Bilim ve Teknoloji Tarihi Müzesi’ni kurmuştur.

 2010 yılında Prof. Dr. Fuat Sezgin İslam Bilim Tarihi Araştırmaları Vakfı’nın kuruluşuna öncülük etmiştir.

 2013 yılında Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi bünyesinde eğitim vermeye başlayan Bilim Tarihi bölümünün kurulmasını sağlamıştır.

2013 yılında FSMVÜ bünyesinde eğitim vermeye başlayan Prof. Dr. Fuat Sezgin İslam Bilim Tarihi Enstitüsü’nün kuruluşunu sağlamıştır.

 2015 yılında Prof. Dr. Fuat Sezgin İslam Bilim Tarihi Araştırmaları Vakfı Yayınevi’nin kuruluşunu sağlamıştır.


Oluşturma: 19 Ağustos 2019